DanLuat 2015

"Vợ, chồng" có thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau?

Chủ đề   RSS   
  • #302976 18/12/2013

    hoada921
    Top 500
    Male
    Mầm

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:21/04/2011
    Tổng số bài viết (79)
    Số điểm: 641
    Cảm ơn: 38
    Được cảm ơn 43 lần


    "Vợ, chồng" có thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau?

    Xuất phát từ thực tế gia đình em, em rất mong các luật sư cũng như các bạn quan tâm có thể giải đáp giúp em vấn đề này.

    1. Tình huống như sau:

    Từ năm 1980 đến nay, ông A (đã có đăng ký kết hôn với bà B) chung sống với bà C như vợ chồng. Tuy quan hệ giữa ông bà A-C không có đăng ký kết hôn nhưng đã được 2 bên họ hàng đồng ý, xác nhận. Ông bà sinh sống ổn định, đã có với nhau 2 mặt con, có hộ khẩu thường trú (đứng tên ông A là chủ hộ) tại 1 địa phương duy nhất từ đó đến nay.

    2. Câu hỏi là:

    Nếu 1 bên ông A hoặc bà C chết trước thì bà C hoặc ông A có thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông A, bà C hay không?

    ---------------------------

    Em đã tham khảo Nghị quyết số 02-HĐTP ngày 19/10/1990 (Mục 4 điểm a) thì chỉ có quy định: trường hợp một người có nhiều vợ (trước ngày 13/1/1960 đối với miền Bắc; trước ngày 25/3/1977 đối với miền Nam...) thì tất cả những người vợ đều là người thừa kế hàng thứ nhất của người chồng và ngược lại. (Nói cách khác, thời điểm 03/01/1987 không được nói đến trong quy định này).

    Bên cạnh đó, nếu liên hệ tới luật HN&GĐ, trong trường hợp 2 người nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ trước ngày 03/01/1987 mà không đăng ký kết hôn có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý giải quyết và không công nhận quan hệ vợ chồng (Công văn 4982/BTP-VP ngày 23/8/2011). Theo đó, tài sản chung giải quyết theo sự đóng góp của mỗi bên (Điều 11,17 Luật HNGĐ 2000).

    Nếu hiểu theo hướng của Luật HN&GĐ thì dù ông A, bà C có chung sống với nhau như vợ chồng trước năm 1987 thì nay nếu 1 người chết trước, sẽ khó có thể trở thành người thừa kế hàng thứ nhất của người kia, trong khi con cái của họ vẫn thuộc hàng thừa kế của người chết.

    "Con trong giá thú hay con ngoài giá thú của một người đều là người thừa kế hàng thứ nhất của người đó."

    (Điểm b Mục 4 Nghị quyết số 02-HĐTP)

    Nếu đúng như vậy thì thật không đảm bảo quyền lợi cho người vợ hoặc chồng còn sống!

    Em chưa rõ, trên thực tế, việc giải quyết thừa kế theo pháp luật trong trường hợp trên được thực hiện như thế nào. Mong các luật sư, các bạn quan tâm có thể giải đáp giúp em.

    Em cảm ơn ah.

    “Tôi không có sự thông minh đặc biệt nào, tôi chỉ tò mò một cách đam mê.”

    _Albert Einstein_

     
    4746 | Báo quản trị |  

Like DanLuat để cập nhật các Thông tin Pháp Luật mới và nóng nhất mỗi ngày.

Thảo luận
  • #304147   26/12/2013

    Ls.NguyenHuyLong
    Ls.NguyenHuyLong
    Top 25
    Male
    Luật sư quốc gia

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:25/04/2011
    Tổng số bài viết (3178)
    Số điểm: 23898
    Cảm ơn: 227
    Được cảm ơn 1248 lần
    Lawyer

    Chào bạn!

    Trường hợp của bạn sẽ được giải quyết như sau:

           Căn cứ vào khoản 2 Điều 4 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định: “Cấm người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ.’’ 

          Vì vậy trong trường hợp này ông A đã đăng ký kết hôn với bà B nên bà B mới là người vợ hợp pháp của ông A. Bà C trong trường hợp này là người chung sống như vợ chồng trái pháp luật với ông A và không được pháp luật thừa nhận ( theo điểm b khoản 3 nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 9/06/2000: “Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 3/1/1987 đến ngày 1/1/2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày 1/1/2001 (ngày Luật này có hiệu lực) cho đến ngày 1/1/2003. Từ sau ngày 1/1/2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng.” ở thời điểm này muốn đăng ký kết hôn với bà C thì ông A phải ly hôn với bà B) nên :

          Trường hợp ông A chết trước (ông A không để lại di chúc) thì bà C sẽ không thuộc hàng thừa kế nào theo quy định của pháp luật nên bà C cũng không thuộc hàng thừa kế thứ nhất

          Còn về  thực tế giải quyết thừa kế theo pháp luật trong trường hợp trên sẽ thực hiện như sau:

    + Trường hợp ông A mất trước thì xác định theo điều 676 Bộ Luật Dân Sự:

    “- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

    - Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

    - Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

    Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

          Như vậy hai người con của bà C và con của bà B ( nếu có) đều được hưởng tài sản ông A để lại vì pháp luật không phận biệt con đẻ, con nuôi, con trong giá thú  ngoài giá thú. Bà B là người hưởng thừa kế của ông A do bà B là người vợ hợp pháp của ông A

    Cập nhật bởi Ls.NguyenHuyLong ngày 26/12/2013 01:41:37 CH

    Để được tư vấn chi tiết xin liên hệ:

    CÔNG TY LUẬT NAM LONG VÀ CỘNG SỰ chuyên:

    - Tư vấn doanh nghiệp

    - Tư vấn sở hữu trí tuệ

    - Tư vấn đầu tư

    - Tư vấn pháp luật dân sự

    - Tư vấn luật hình sự

    Website: www.luatnamlong.vn

    Địa chỉ : P1107, Tòa B, Vinaconex Building, Số 57 Vũ Trọng Phụng, Thanh Xuân, Hà Nội

    Điện thoại: 0432 060 333

    Hotline: 0914 66 86 85 hoặc 0989.888.227

    Email: luatnamlong@gmail.com

     
    Báo quản trị |  
    1 thành viên cảm ơn Ls.NguyenHuyLong vì bài viết hữu ích
    hadong92 (28/12/2013)
  • #304366   27/12/2013

    hoada921
    hoada921
    Top 500
    Male
    Mầm

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:21/04/2011
    Tổng số bài viết (79)
    Số điểm: 641
    Cảm ơn: 38
    Được cảm ơn 43 lần


    Em cảm ơn luật sư đã tư vấn ah.

    Em cũng muốn trao đổi thêm thế này.

    1. Vấn đề thừa kế, một khi bà C không thuộc hàng thừa kế nào của ông A (nếu ông A chết trước), phương hướng giải quyết của LS em không có thắc mắc gì.

    2. Tuy nhiên, về quan hệ "vợ chồng"

    LS trích dẫn quy định tại điểm b khoản 3 Nghị quyết số 35/2000/QH10 về trường hợp nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03/1/1987 đến ngày 01/01/2001. Song thực tế, trường hợp ông A, bà C ở gia đình em, như đã trình bày ngay từ đầu, là chung sống với nhau từ năm 1980 mà không phải từ 1987 hay thời điểm 03/1/1987.

    Ls.NguyenHuyLong viết:

    ....

          Vì vậy trong trường hợp này ông A đã đăng ký kết hôn với bà B nên bà B mới là người vợ hợp pháp của ông A. Bà C trong trường hợp này là người chung sống như vợ chồng trái pháp luật với ông A và không được pháp luật thừa nhận ( theo điểm b khoản 3 nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 9/06/2000: “Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 3/1/1987 đến ngày 1/1/2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày 1/1/2001 (ngày Luật này có hiệu lực) cho đến ngày 1/1/2003. Từ sau ngày 1/1/2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng.” ở thời điểm này muốn đăng ký kết hôn với bà C thì ông A phải ly hôn với bà B)...

    hoada921 viết:

    Từ năm 1980 đến nay, ông A (đã có đăng ký kết hôn với bà B) chung sống với bà C như vợ chồng. Tuy quan hệ giữa ông bà A-C không có đăng ký kết hôn nhưng đã được 2 bên họ hàng đồng ý, xác nhận. Ông bà sinh sống ổn định, đã có với nhau 2 mặt con, có hộ khẩu thường trú (đứng tên ông A là chủ hộ) tại 1 địa phương duy nhất từ đó đến nay.

    Do đó, áp dụng quy định tại điểm a khoản 3 Nghị quyết 35/2000/QH10 thì 2 bên được khuyến khích đăng ký kết hôn. Bên cạnh đó, điểm c khoản 3 Nghị quyết này cũng nói rằng CHỈ kể từ ngày 01/01/2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a, điểm b khoản 3 Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết môn MỚI không được pháp luật công nhận là vợ chồng.

    Đối chiếu 2 điểm a, c ở trên, liệu pháp luật có thừa nhận hôn nhân thực tế giữa ông A và bà C hay không?

    Theo một số tài liệu em tham khảo được, quan điểm đa phần cho rằng hôn nhân thực tế chỉ được thừa nhận khi đáp ứng được cả hai điều kiện về hình thức và nội dung:

    - Về hình thức: hai bên chung sống với nhau như vợ chồng trước 3/1/1987 mà không đăng ký kết hôn

    - Về nội dung: hai bên nam, nữ phải tuân thủ đầy đủ điều kiện kết hôn theo Luật HN&GĐ 1960

    Như vậy có nghĩa, quan hệ giữa bà C và ông A cũng khó có thể được công nhận là hôn nhân thực tế. :(

    Chính bởi những tìm hiểu của em chưa được xác thực nên em muốn biết rõ hơn thực tế quan hệ bà C - ông A sẽ được giải quyết như thế nào.

    Và khi bà C thực sự không có danh phận gì, về vấn đề thừa kế, như đã nói, em đồng tình với quan điểm của LS.

    3. Nói đến đây, em chợt liên tưởng tới quan hệ sống chung giữa những người cùng giới. Dù pháp luật (dự thảo Luật sửa đổi LuậtHN&GĐ 2000) không công nhận hôn nhân nhưng vẫn giải quyết vấn đề tài sản, con cái. Còn thừa kế, có lẽ vẫn theo nguyên tắc chung.

    Trên đây là một số quan điểm của em, rất mong nhận được thêm góp ý.

    Em cảm ơn ah.

    Cập nhật bởi hoada921 ngày 27/12/2013 11:04:52 CH

    “Tôi không có sự thông minh đặc biệt nào, tôi chỉ tò mò một cách đam mê.”

    _Albert Einstein_

     
    Báo quản trị |  
  • #304378   28/12/2013

    kajnodo92
    kajnodo92
    Top 100
    Male
    Lớp 12

    Sơn La, Việt Nam
    Tham gia:26/03/2011
    Tổng số bài viết (572)
    Số điểm: 18506
    Cảm ơn: 168
    Được cảm ơn 249 lần


    Chào bạn hoađa, chào Luật sư HuyLong

    Vấn đề này có lẽ nên tham khảo thêm điểm a, tiểu mục 1, Mục II Nghị quyết 01/2003/NQ/HĐTP

    a. Trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987, nếu có một bên chết trước, thì bên vợ hoặc chồng còn sống được hưởng di sản của bên chết để lại theo quy định của pháp luật về thừa kế

    Về vấn đề quan điểm. Hiên có 2 luồng quan điểm khác nhau về vấn đề này:

    Một là chỉ xét đến điều kiện hình thức đúng như theo câu chữ theo quy định của Nghị quyết 35, 01

    Hai là xét đến cả điều kiện kết hôn về mặt nội dung (ko thuộc các trường hợp cấm kết hôn). 

    Việc theo quan điểm nào cũng còn tùy thẩm phán nữa. 

    Đôi dòng trao đổi!

    Thân!

     

     

    Tư vấn pháp luật miễn phí - Đất đai - Thừa kế - Hôn nhân gia đình

    Đoàn Ngọc Khải - 0965354008 - khai.doanngoc@gmail.com

     
    Báo quản trị |  
    1 thành viên cảm ơn kajnodo92 vì bài viết hữu ích
    hoada921 (30/12/2013)
  • #304466   30/12/2013

    hoada921
    hoada921
    Top 500
    Male
    Mầm

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:21/04/2011
    Tổng số bài viết (79)
    Số điểm: 641
    Cảm ơn: 38
    Được cảm ơn 43 lần


    Cảm ơn bạn kajnodo92 vì đã góp ý cho mình quy định tại điểm a, tiểu mục 1, Mục II Nghị quyết 01/2003/NQ/HĐTP, mình đã không tra tới văn bản này khi nghiên cứu vấn đề của mình.

    Quy lại, vấn đề trước nhất cần bàn đến vẫn là quan hệ giữa ông A và bà C có được công nhận là quan hệ vợ chồng hay không. Trả lời được câu hỏi này thì có lẽ những vấn đề khác không cần bàn đến nữa, vì luật đã chỉ rõ mà mình cũng đều đã được tư vấn rõ ràng như ở trên rồi.

    Trân trọng cảm ơn mọi người.

    “Tôi không có sự thông minh đặc biệt nào, tôi chỉ tò mò một cách đam mê.”

    _Albert Einstein_

     
    Báo quản trị |  
  • #304479   30/12/2013

    luatsuchanh
    luatsuchanh
    Top 25
    Male
    Luật sư quốc gia

    Hồ Chí Minh, Việt Nam
    Tham gia:09/03/2011
    Tổng số bài viết (3107)
    Số điểm: 22317
    Cảm ơn: 295
    Được cảm ơn 1463 lần
    Lawyer

    Chào bạn!

    Theo Điều 5 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959 (hết hiệu lực vào ngày 03/01/1987): "Cấm người đang có vợ, có chồng kết hôn với người khác.

    Như vậy, pháp luật thời kỳ này đã cấm người đang có vợ, có chồng kết hôn với người khác. Vào thời điểm ông A và bà C sống chung với nhau thì giữa ông A và bà B đã có quan hệ hôn nhân và chưa ly hôn. Chính điều này, quan hệ giữa ông A và bà C không được công nhận là hôn nhân thực tế.

    Nên không có việc thừa kế giữa A và C theo hàng thừa kế thứ 1

    Giám đốc Công ty Luật TNHH Đức Chánh - Đoàn Luật sư Tp.Hồ Chí Minh

    Trụ sở: 91 Nguyễn Văn Thủ, phường Đa Kao, quận 1

    Web: http://www.luatducchanh.vn/ - http://www.luatsuchanh.com/

    Điện thoại: (08) 66 540 777

    Email: luatsuchanh@gmail.com - luatsu@luatducchanh.vn

    Yahoo: luatsuchanh

    Gtalk: luatsuchanh

    Skype: luatsuchanh

     
    Báo quản trị |  
    2 thành viên cảm ơn luatsuchanh vì bài viết hữu ích
    kajnodo92 (30/12/2013) hoada921 (01/01/2014)
  • #304489   30/12/2013

    kajnodo92
    kajnodo92
    Top 100
    Male
    Lớp 12

    Sơn La, Việt Nam
    Tham gia:26/03/2011
    Tổng số bài viết (572)
    Số điểm: 18506
    Cảm ơn: 168
    Được cảm ơn 249 lần


    Chào chủ topic. Chào luatsuchanh

    Sau khi ngồi mò mẫm lại những tài liệu liên quan đên vấn đề này. Mình/Cháu có đôi chút ý kiến sau:

    Vấn đề trên thực ra nếu nghiên cứu văn bản và áp dụng văn bản một cách khoa học thì khá đơn giản.

    Việc kết hôn này vi phạm điều kiện kết hôn (về mặt nội dung) nên đương nhiên ko được coi là hôn nhân hợp pháp.

    Nếu chỉ dừng lại ở đấy thì ko có gì để bàn. Nhưng HĐTP lại ra mấy nghị quyết, dẫn đến nhiều vấn đề, quan điểm khác nhau, cụ thể:

    Điểm a mục 3 Nghị quyết 35/2000 có quy định:

    a) Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 01 năm 1987, ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì được Toà án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;

    Mục 1 Thông tư liên tịch 01/2001

    1. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội, trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 (ngày Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực) mà chưa đăng ký kết hôn, nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án và áp dụng quy định về ly hôn của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết vụ án ly hôn theo thủ tục chung. Cần chú ý là trong trường hợp sau khi quan hệ vợ chồng đã được xác lập họ mới thực hiện việc đăng ký kết hôn, thì quan hệ vợ chồng của họ vẫn được công nhận kể từ ngày xác lập (ngày họ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng), chứ không phải là chỉ được công nhận kể từ ngày đăng ký kết hôn.

     

    Rồi đến quy định tại Nghị quyết  01/2003 

    a. Trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987, nếu có một bên chết trước, thì bên vợ hoặc chồng còn sống được hưởng di sản của bên chết để lại theo quy định của pháp luật về thừa kế

    Điểm mấu chốt mà các quy định này nhắc đến là "quan hệ vợ chồng được xác lập".

    Mà để giải thích cụm từ này thì cần căn cứ vào quy định tại Thông tư lien tịch 01/2001

    Được coi nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng, nếu họ có đủ điều kiện để kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và thuộc một trong các trường hợp sau đây..
     

    Tức là vẫn phải thỏa mãn về mặt điều kiện nội dung. 

    Tóm lại: Lòng vòng 1 thời gian qua các văn bản thì:

    Chỉ được coi là hôn nhân thực tế nếu thỏa mãn điều kiện về nội dung (ko vi phạm điều cấm kết hôn)

    Vấn đề đơn giản hơn nếu văn bản hướng dẫn chỉ cần nói 1 câu: "không vi phạm các quy định cấm kết hôn"

    Trân trọng.

    Cập nhật bởi kajnodo92 ngày 30/12/2013 10:40:07 CH

    Tư vấn pháp luật miễn phí - Đất đai - Thừa kế - Hôn nhân gia đình

    Đoàn Ngọc Khải - 0965354008 - khai.doanngoc@gmail.com

     
    Báo quản trị |  
  • #304493   30/12/2013

    luatsuchanh
    luatsuchanh
    Top 25
    Male
    Luật sư quốc gia

    Hồ Chí Minh, Việt Nam
    Tham gia:09/03/2011
    Tổng số bài viết (3107)
    Số điểm: 22317
    Cảm ơn: 295
    Được cảm ơn 1463 lần
    Lawyer

    Chào các bạn!

    Cái lòng vòng này là do cách tiếp cận mà thôi.

    Nếu bạn xem cái điều kiện kết hôn xem nó có vi phạm điều cấm kết hôn không? Rồi sau đó đến hình thức là đã đăng ký kết hôn hay chưa? Có phải hôn nhân thực tế không? Thì không phải lòng vòng gì cả.

    Vì nếu xem cái điều kiện kết hôn đã vi phạm thì miễn bàn chuyện hôn nhân thực tế hay không? 

    Giám đốc Công ty Luật TNHH Đức Chánh - Đoàn Luật sư Tp.Hồ Chí Minh

    Trụ sở: 91 Nguyễn Văn Thủ, phường Đa Kao, quận 1

    Web: http://www.luatducchanh.vn/ - http://www.luatsuchanh.com/

    Điện thoại: (08) 66 540 777

    Email: luatsuchanh@gmail.com - luatsu@luatducchanh.vn

    Yahoo: luatsuchanh

    Gtalk: luatsuchanh

    Skype: luatsuchanh

     
    Báo quản trị |  
    1 thành viên cảm ơn luatsuchanh vì bài viết hữu ích
    kajnodo92 (31/12/2013)

0 Thành viên đang online
-