DanLuat 2015

Pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa như mong muốn

Chủ đề   RSS   
  • #199747 09/07/2012

    lawcao

    Male
    Chồi

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:22/07/2010
    Tổng số bài viết (65)
    Số điểm: 1058
    Cảm ơn: 15
    Được cảm ơn 63 lần


    Pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa như mong muốn

     

    (VietQ.vn) - Quyền lợi của người tiêu dùng chưa được đảm bảo chắc chắn là bởi luật chưa được thực thi một cách nghiêm túc; và trong một chừng mực nào đó, những bất cập của pháp luật cũng ngăn cản con đường pháp luật trở nên hữu hiệu như mong muốn của người tiêu dùng. 
    Người tiêu dùng: "Chờ được vạ, má đã sưng" (Bài 6)

    Người tiêu dùng: "Chờ được vạ, má đã sưng" (Bài 5)

    Người tiêu dùng: "Chờ được vạ, má đã sưng" (Bài 4)

    Người tiêu dùng: "Chờ được vạ, má đã sưng" (Bài 3)

    Ở 6 bài trước, Chất Lượng Việt Nam đã đưa ra các góc nhìn khác nhau về quyền cũng như nghĩa vụ của người tiêu dùng hiện nay. Ở bài cuối này, mời bạn đọc tiếp tục theo dõi cuộc trao đổi giữa PV Chất Lượng Việt Nam với ông Lê Cao - Chuyên gia pháp lý Công ty luật hợp danh FDVN (Đà Nẵng), nhằm khái quát lại toàn bộ tiến trình thực thi luật pháp và việc áp dụng Luật bảo vệ người tiêu dùng trên thực tế.

    Thực tế từ trước đến nay cho thấy không nhiều trường hợp người tiêu dùng được đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình khi khiếu tố. Phải chăng hệ thống pháp luật của chúng ta chưa đầy đủ để thực hiện công việc này, thưa ông?

    Từ năm 1999, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng. Hiện nay, ngoài Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010 đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2011, thì Bộ luật Dân sự 2005, Bộ luật Hình sự 1999, Luật thương mại 2005, Luật cạnh tranh, Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa… cũng có những quy định bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Tuy nhiên, vấn đề thực thi có hiệu quả các quy định pháp luật trên thực tế vẫn chưa cho thấy hiệu quả như mong muốn.
     
    Đồ chơi không đảm bảo chất lượng được bán ra ngoài thị trường đến tay người tiêu dùng
    Đồ chơi không đảm bảo chất lượng được bán ra ngoài thị trường đến tay người tiêu dùng
     
    Quyền lợi của người tiêu dùng chưa được đảm bảo chắc chắn là bởi luật chưa được thực thi một cách nghiêm túc; và trong một chừng mực nào đó, những bất cập của pháp luật cũng ngăn cản con đường pháp luật trở nên hữu hiệu như mong muốn của người tiêu dùng. Điều này rất cần nghiêm túc đánh giá, nhìn nhận lại để tránh thiệt hại cho người dân.
     
    Theo quy định hiện hành, người tiêu dùng có những quyền gì liên quan đến việc bảo đảm sự an toàn cho sức khỏe, tính mạng hoặc vấn đề được bồi thường thiệt hại?
     
    Cá nhân có quyền được bảo đảm về tính mạng, sức khỏe, thân thể theo quy định tại Điều 32 Bộ luật dân sự 2005. Ở khía cạnh là người tiêu dùng, khoản 1, Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 quy định rõ việc người tiêu dùng được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khoẻ, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng hàng hoá, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ cung cấp.
     
    Tại khoản 8, Điều 10 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 cấm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ không bảo đảm chất lượng gây thiệt hại đến tính mạng, sức khoẻ, tài sản của người tiêu dùng.
     
    Còn đối với vấn đề bồi thường thiệt hại về tài sản của người tiêu dùng thì khoản 6, Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 quy định người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hoá, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đã công bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết.
     
    Dư luận thời gian qua xôn xao về trường hợp hàng loạt vụ cháy xe gây thiệt hại về sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng. Trong các trường hợp đang diễn ra, trách nhiệm cụ thể như thế nào?
     
    Như đã nói trên, nếu nguyên nhân gây cháy xe là do hàng hóa không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, tính năng, công dụng... như đã công bố, cam kết thì trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh xe (ôtô, xe gắn máy). Còn nếu là do xăng, dầu kém chất lượng, không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thì trách nhiệm thuộc về cá nhân, tổ chức kinh doanh xăng, dầu.
     
    Ở đây, tổ chức, cá nhân kinh doanh cụ thể là ai?
     
    Theo khoản 2, Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2005 thì kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.
     
    Theo khoản 2, Điều 23 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì tổ chức phải bồi thường thiệt hại là tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa bao gồm: a) Tổ chức, cá nhân sản xuất hàng hóa; b) Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa; c) Tổ chức, cá nhân gắn tên thương mại lên hàng hóa hoặc sử dụng nhãn hiệu, chỉ dẫn thương mại cho phép nhận biết đó là tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hàng hóa; d) Tổ chức, cá nhân trực tiếp cung cấp hàng hóa có khuyết tật cho người tiêu dùng trong trường hợp không xác định được tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Còn theo khoản 6, Điều 3 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007 thì tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh là tổ chức, cá nhân tổ chức và thực hiện việc sản xuất (người sản xuất), nhập khẩu (người nhập khẩu), xuất khẩu (người xuất khẩu), bán hàng, cung cấp dịch vụ (người bán hàng).
     
    Như vậy, đối với từng trường hợp cụ thể thì người sản xuất, người nhập khẩu, người xuất khẩu hoặc người bán hàng phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.
     
    Vậy còn trách nhiệm bồi thường quy định như thế nào?
     
    Theo Điều 61 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 thì người nhập khẩu phải bồi thường thiệt hại cho người bán hàng hoặc người tiêu dùng khi hàng hóa gây thiệt hại do lỗi của người sản xuất, người nhập khẩu không bảo đảm chất lượng hàng hóa. Người bán hàng phải bồi thường thiệt hại cho người mua, người tiêu dùng trong trường hợp thiệt hại phát sinh do lỗi của người bán hàng không bảo đảm chất lượng hàng hóa. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo thoả thuận giữa các bên có liên quan hoặc theo quyết định của toà án hoặc trọng tài.
     
    Nhà chức trách kiểm tra lô hàng thuốc lá lậu
    Nhà chức trách kiểm tra lô hàng thuốc lá lậu
     
    Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 cũng loại trừ những trường hợp người sản xuất, người nhập khẩu, người bán hàng phải bồi thường thiệt hại trong những trường hợp như: a) Người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng; b) Đã hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện; c) Đã thông báo thu hồi hàng hoá có khuyết tật đến người tiêu dùng nhưng người mua, người tiêu dùng vẫn mua, sử dụng hàng hoá đó; d) Sản phẩm, hàng hoá có khuyết tật do tuân thủ quy định bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; đ) Trình độ khoa học, công nghệ của thế giới chưa đủ để phát hiện khả năng gây mất an toàn của sản phẩm tính đến thời điểm hàng hoá gây thiệt hại; e) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người mua, người tiêu dùng.
     
    Nếu người tiêu dùng thấy thiệt hại của mình do cá nhân, tổ chức kinh doanh hàng hóa, sản phẩm gây ra thì phải làm gì để bảo vệ quyền lợi?
     
    Người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện đối với tố chức, cá nhân đã sản xuất, cung ứng sản phẩm, hàng hóa gây thiệt hại cho mình. Do đó, nếu thấy rằng việc cháy xe không do lỗi của người tiêu dùng, không thuộc về những rủi ro khách quan mà có những căn cứ cho thấy nguyên nhân đến từ xe hoặc nhiên liệu mà xe sử dụng thì người tiêu dùng phải thực hiện các quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện của mình để tự bảo vệ quyền lợi của mình.
     
    Vấn đề này không chỉ riêng trong các thiệt hại do cháy xe mà còn nhiều thiệt hại hàng ngày do chất lượng sản phẩm, hàng hóa gây ra nữa. Người dân phải quen với việc sử dụng quyền chính đáng mà pháp luật quy định để bảo vệ mình.
     
    Nếu một người dân bị cháy xe ô tô khởi kiện nhà sản xuất để đòi bồi thường, ai sẽ đứng ra xác định thiệt hại cháy xe do lỗi của nhà sản xuất hay doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu kém chất lượng?
     
    Hiện nay việc tìm nguyên nhân gây cháy xe đang được các cơ quan có thẩm quyền trong chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của mình đánh giá phân tích theo trách nhiệm của các cơ quan này ở khía cạnh quản lý nhà nước.
     
    Còn về vấn đề thiệt hại xảy ra do cháy xe, người dân chúng ta cũng không cần phải chờ một quyết định công bố mang tính khuyến cáo từ phía các cơ quan chức năng đối với sản phẩm, hàng hóa mà chúng ta sử dụng. Nếu có căn cứ cho thấy bị xâm phạm, thì với tư cách người tiêu dùng, chúng ta có thể yêu cầu tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
     
    Khi xảy ra tranh chấp, cơ quan, tổ chức giải quyết tranh chấp sẽ chỉ định hoặc các bên đương sự thoả thuận đề nghị cơ quan, tổ chức có chuyên môn, nghiệp vụ thực hiện việc kiểm tra, thử nghiệm, giám định sản phẩm, hàng hoá tranh chấp về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Trình tự thủ tục thực hiện của tổ chức giám định buộc phải tuân theo pháp luật; và từng trường hợp cụ thể phải có kết luận giám định, từ đó có thể chứng minh lỗi của bên nào trong các bên tranh chấp.

    Qua đây, ông đánh giá thế nào về vấn đề thực thi pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng hiện nay?
     
    Như chúng ta thấy, dường như không ít người tiêu dùng đang rất lúng túng trong việc nắm rõ quyền của mình. Nhiều trường hợp bị thiệt hại (như cháy xe) mà không do lỗi của mình nhưng ít người nhận thấy việc cần tìm người có trách nhiệm đối với thiệt hại để đòi được bồi thường.
     
    Điều này cho thấy, dù đã có nhiều văn bản quy định về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nhưng trên thực tế, người tiêu dùng lại ít được bảo vệ, từ đó hình thành thói quen xem nhẹ quyền của mình. Nhiều trường hợp pháp luật không thường xuyên được thực thi trên thực tế, dẫn đến việc mua phải một miếng thịt hư, vài ki lô gam rau củ hỏng hay gặp phải chiếc xe ôtô kém chất lượng... nhiều khi nằm trong lối mòn ý nghĩ: không thể trả lại hoặc đòi bồi thường. Người tiêu dùng cần phải lên tiếng, phải hành động quyết liệt hơn để bảo vệ quyền của mình.
     
    Còn về mặt quản lý nhà nước, việc tuyên truyền phổ biến pháp luật trong trường hợp này không hẳn là đọc luật cho người tiêu dùng nghe và hiểu, mà các cơ quan có thẩm quyền về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, quản lý thị trường phải làm hết trách nhiệm của mình, để trước hết là ngăn chặn sự lưu thông của sản phẩm, hàng hóa gây hại cho người tiêu dùng; hai nữa là thể hiện trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng một cách cụ thể khi thiệt hại thực tế xảy đến cho họ.
     
    Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
     
    Mai Anh Tuân - Ngọc Hương

    Báo Chất lượng Việt Nam: http://vietq.vn/khieu-nai-online/phan-hoi/11-nguoi-tieu-dung-cho-duoc-va-ma-da-sung-bai-cuoi

    Luật sư Lê Cao - Công ty Luật hợp danh FDVN,

    193 Nguyễn Tri Phương, Đà Nẵng,

    www.fdvn.vn ĐT: 05113. 890 568

    ..................................................Chơi với phù phiếm!......................

     
    2696 | Báo quản trị |  

Like DanLuat để cập nhật các Thông tin Pháp Luật mới và nóng nhất mỗi ngày.

Thảo luận
  • #187005   19/05/2012

    lawcao
    lawcao

    Male
    Chồi

    Hà Nội, Việt Nam
    Tham gia:22/07/2010
    Tổng số bài viết (65)
    Số điểm: 1058
    Cảm ơn: 15
    Được cảm ơn 63 lần


    Người tiêu dùng có thể "mất quyền" được bồi thường

    Nếu đơn vị kinh doanh chứng minh được "khuyết tật" của hàng hóa không thể phát hiện được với trình độ khoa học kỹ thuật tại thời điểm cung cấp cho người tiêu dùng thì đơn vị kinh doanh không phải bồi thường. 

    Theo Điều 24 Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010 quy định: “Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá ... được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi chứng minh được khuyết tật của hàng hoá không thể phát hiện được với trình độ khoa học, kỹ thuật tại thời điểm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá cung cấp cho người tiêu dùng.” Vấn đề tương tự này cũng được quy định tại Điều 62 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007. 

    Ai sẽ
    Ai sẽ "bảo lãnh" cho người tiêu dùng nếu nhà sản xuất chứng minh được trình độ khoa học kỹ thuật "còn yếu"(Ảnh minh họa: internet)
    Như vậy, trong thực tế có những trường hợp người tiêu dùng mua sản phẩm, hàng hóa về sử dụng sau đó do sử dụng hàng hóa đó mà dẫn đến sức khỏe, tính mạng, tài sản của người tiêu dùng bị xâm phạm nhưng nếu tổ chức, cá nhân kinh doanh “chứng minh được khuyết tật của hàng hoá không thể phát hiện được với trình độ khoa học, kỹ thuật tại thời điểm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá cung cấp cho người tiêu dùng” thì không bồi thường. 
     
    Vấn đề này đang gây ra những vướng mắc trên thực tế áp dụng pháp luật hiện nay, có trường hợp như cháy xe chẳng hạn, cho đến nay dù đã có 04 Bộ ngành đã công bố kết luận về nguyên nhân xe cháy nhưng thực tế vẫn chưa chốt lại được nguyên nhân cơ bản nào dẫn đến xe cháy, và chưa quy ra ai có trách nhiệm trong việc xe bị cháy để người dân có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại. Chẳng nhẽ, tất cả các vụ xe cháy một cách thường xuyên lại do ... người tiêu dùng! Và tất cả mọi rủi ro đều thuộc về người tiêu dùng? 
     
    Khi sản xuất sản phẩm, hàng hóa người sản xuất phải đảm bảo rằng hàng hóa đó an toàn cho người sử dụng. Nếu sản xuất một loại sản phẩm, hàng hóa mà lại không xác nhận được rằng sản phẩm, hàng hóa đó có an toàn hay không những vẫn tung ra thị trường thì người tiêu dùng phải lãnh hậu quả là tất yếu. 
     
    Và nếu nhà sản xuất chứng minh được sự an toàn của sản phẩm, hàng hóa nhưng trên thực tế sử dụng người tiêu dùng lại bị thiệt hại, vậy cơ sở nào để nhà sản xuất chứng minh về “trình độ khoa học, kỹ thuật” tại thời điểm đó không phát hiện được khuyết tật. Trình độ khoa học, kỹ thuật ở đây là gì, quy trình chứng minh ra sao ... cho đến nay, khi có Nghị định số99/2011/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Bảo vệ người tiêu dùng vẫn chưa thấy có hướng dẫn cụ thể. 
     
    Dù Luật Bảo vệ người tiêu dùng đã “miễn” trách nhiềm bồi thường cho giới thương nhân, nhưng sự thiệt hại của người tiêu dùng vẫn còn đó. Đối với những trường hợp chưa xác định được sự khuyết tật của hàng hóa mà hàng hóa đó lại, trên thực tế gây thiệt hại, vẫn còn để ngõ quy trình, cách thức để các thương nhân chứng minh, nhưng có một điều rõ ràng hơn là trách nhiệm chịu bồi thường thì không thể xác định. Thiết nghĩ, cần có những quy định cụ thể hơn về vấn đề này, hoặc phải bãi bỏ quy định miễn trừ này, không thể đẩy các rủi ro hoàn toàn về phía người dân, bởi lẽ khuyết tật của hàng hóa không được tìm ra bởi khoa học, kỹ thuật nhưng lại rất sẳn thấy trong đời sống thực tế. 
     
    Nếu cứ treo lơ lửng rủi ro trên đầu người tiêu dùng như vậy, thì rất khó để bảo vệ đến cùng lợi ích của họ, trong khi chất lượng hàng hóa có vấn đề thì ngày càng nhiều, mà khả năng phát hiện ra khuyết tật lại vẫn chưa có gì mới cả. 

    LÊ CAO
     
    (Bài viết được thực hiện với sự hỗ trợ phối hợp của Công ty Luật hợp danh FDVN, 193 Nguyễn Tri Phương, TP Đà Nẵng, ĐT: 05113. 890 568) 

    Báo Chất lượng Việt Nam

    http://fdvn.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=585%3Angi-tieu-dung-co-th-qmt-quynq-c-bi-thng&catid=2%3Ax-phuc-thm-v-tan-hoang-phat-khong-hy-an-la-sai&Itemid=18&lang=vi

    http://vietq.vn/phap-luat/tu-van-phap-luat/75-nguoi-ti234u-d249ng-c243-the-quotmat-quyenquot-duo


    Luật sư Lê Cao - Công ty Luật hợp danh FDVN,

    193 Nguyễn Tri Phương, Đà Nẵng,

    www.fdvn.vn ĐT: 05113. 890 568

    ..................................................Chơi với phù phiếm!......................

     
    Báo quản trị |  

0 Thành viên đang online
-